W czerwcu ruszyły w teren grupy mieszkańców sprawdzających, czy władze działają zgodnie z interesami społecznymi i czy realizują istniejące potrzeby. Chcą się upewnić, czy gminne pieniądze na zapobieganie alkoholizmowi i narkomanii są dobrze zarządzane. Jeśli znajdą rzeczy do poprawy, będą rekomendowali, co zrobić lepiej. To ci, którym zależy na jak najlepszym życiu w gminie.

Na początek ruszyły grupy w Katowicach, Malborku, Morągu, Oławie, Opolu, Orzyszu, Pszczynie, Rabce Zdroju, Rudzie Śląskiej, Rybniku, Skarżysku-Kamiennej, Stroniu Śląskim, Strzegomiu, Szczecinie, Świeciu i Wrocławiu.

Lokalni strażnicy zapytają władze o planowanie i realizowanie wydatków z funduszu „korkowego” – zwyczajowo nazywanego też „kapslowym:” czy „alkoholówką”. Nazwa oddaje charakter tych środków - to fragment budżetu gminy pochodzący z opłat za zezwolenia na sprzedaż alkoholu.

Te pieniądze powinny być przeznaczane na działania przewidziane w Gminnych Programach Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Zapobiegania Narkomanii. Innymi słowy, mają być przeznaczone na prewencję i walkę z tymi dwoma zjawiskami. Ale czy tak jest faktycznie? Czy udaje się je dobrze wydawać? Czy w gminie dyskutuje się, co będzie najlepsze dla mieszkańców?

Aby to sprawdzić każda z monitorujących grup przeprowadzi analizę pozyskanych dokumentów i wywiady z kluczowymi osobami – wójtem, prezydentem lub burmistrzem, członkami komisji ds. zapobiegania alkoholizmowi, radnymi, pracownikami ośrodków pomocy społecznej. Monitorujący mieszkańcy ruszą też w teren i na własne oczy przekonają się jak w praktyce wyglądają efekty programów - odwiedzą festyny, imprezy i zabawy finansowane ze środków na zapobieganie alkoholizmowi i będą obserwowali co się na nich dzieje – czy mówi się o trzeźwości, a może wręcz odwrotnie alkohol jest częścią imprezy. Jaka jest ogólna atmosfera wydarzenia – czy można powiedzieć, że spełnia swój cel? Przyjrzą się, co dzieje się wokół punktów sprzedaży alkoholu. Porozmawiają ze sprzedawcami i klientami.

W ten sposób lokalni strażnicy zbiorą dane i odpowiedzą na kluczowe problemy i pytania postawione w monitoringu, do którego się przyłączyli. A dotyczą one tego czy wydatki są planowane i ewaluowane oraz czy pieniądze są trafnie przeznaczane na działania mogące zmienić sytuację w zakresie alkoholizmu i narkomanii na lepszą. Bez przyjrzenia się sprawie z wielu punktów widzenia strażnicy nie będą mogli wydawać sądów i rekomendacji. Obiektywizm to jeden z podstawowych warunków monitoringu społecznego. Dlatego oceniany jest system wydatków, a nie pojedyncze działania.

Monitoring realizowany przez pierwsze 16 grup potrwa do końca 2011 roku. Wszystkie dane zbierane są za pomocą narzędzia internetowego, zbudowanego specjalnie w tym celu. Po przetestowaniu będą mogły z niego korzystać inne grupy w całej Polsce. Pracom będą towarzyszyć dyskusje i spotkania z ekspertami. O postępach będziemy informować na bieżąco na stronie watchdog.org.pl/korkowe. Zapraszamy też na naszą stronę na facebooku.

Autorem narzędzia do monitoringu oraz jego organizatorem jest Stowarzyszenie Liderów Lokalnych Grup Obywatelskich – organizacja, która przede wszystkim bada przejrzystość działań administracji i efektywność wydatkowania przez nią środków. Finansowanie zapewniła Fundacja im. Stefana Batorego.

-Katarzyna Batko-Tołuć-

Informacja pochodzi z portalu organizacji pozarządowych.